Po długim dniu zasypiasz na kanapie i dopiero rano orientujesz się, że soczewki nadal są na oczach. Spanie w soczewkach zwykle nie jest bezpieczne, choć istnieją modele przeznaczone do noszenia przez noc, które wymagają indywidualnej zgody specjalisty.
Najbezpieczniej zdejmować soczewki przed każdym snem
- Soczewki jednodniowe i dzienne zdejmij przed nocą; jednodniowe po użyciu wyrzuć.
- Soczewki do przedłużonego noszenia mogą być używane podczas snu tylko wtedy, gdy zaleci to specjalista.
- Po przypadkowym zaśnięciu zdejmij soczewki delikatnie i obserwuj, czy nie pojawiają się dolegliwości.
- Ból, światłowstręt, zaczerwienienie lub nagłe zamglenie widzenia wymagają szybkiego kontaktu z okulistą.
Zwykłe soczewki zdejmij przed drzemką, nie tylko przed nocą
Oko za zamkniętą powieką dostaje mniej tlenu, a soczewka stanowi dodatkową barierę. Podczas snu ograniczony jest też ruch powiek, więc powierzchnia oka ma mniej naturalnego nawilżania. Nawet krótka, nieplanowana drzemka nie jest dla soczewek dziennych przewidzianym trybem noszenia.
Centra Kontroli i Prewencji Chorób w USA (CDC) podają, że soczewki do noszenia dziennego nie są przeznaczone do snu, a zaśnięcie w nich zwiększa ryzyko poważnego zakażenia oka. Soczewki do przedłużonego noszenia to osobna kategoria: mogą być dopuszczone do noszenia przez określony czas w nocy, ale sam typ produktu nie przesądza, że będzie odpowiedni dla każdej osoby. CDC
Dopuszczenie do snu nie oznacza, że można spać w soczewkach bez ryzyka
Łatwo pomylić zapis „do noszenia przez noc” z gwarancją bezpieczeństwa. To zezwolenie na określony tryb stosowania, a nie obietnica, że ryzyko zakażenia znika. CDC zaznacza, że także w soczewkach przeznaczonych do przedłużonego noszenia spanie wiąże się z ryzykiem poważnych infekcji.
W badaniu kliniczno-kontrolnym opublikowanym w 2020 roku naukowcy porównali 37 osób z bakteryjnym zapaleniem rogówki z 41 osobami bez zakażenia. W tej niewielkiej grupie spanie w soczewkach wiązało się z ilorazem szans zakażenia wynoszącym 3,1. Nie oznacza to, że każda osoba śpiąca w soczewkach ma takie samo, bezwzględne prawdopodobieństwo infekcji; wynik pokazuje związek w badanej grupie, a nie indywidualną prognozę. Badanie opublikowane w BMJ Open Ophthalmology
Moim zdaniem rozsądna zasada jest prosta: jeśli specjalista nie zalecił konkretnego modelu do nocnego noszenia, zdejmij soczewki przed snem. Własne odczucie, że po przebudzeniu „nic się nie stało”, nie potwierdza, że taki zwyczaj jest bezpieczny.
Po przypadkowym zaśnięciu zdejmij soczewki bez szarpania
Rano soczewka może być sucha i mocniej przylegać do oka. Nie próbuj odrywać jej na siłę, bo możesz podrażnić powierzchnię oka. Umyj i dokładnie osusz ręce, zamknij powiekę i delikatnie ją pomasuj; jeśli masz jałowe krople nawilżające lub sztuczne łzy, możesz użyć ich, by ułatwić zdjęcie soczewki.
Jeśli soczewka nie daje się łatwo wyjąć, nie wkładaj pod powiekę paznokci ani innych przedmiotów. Zastosuj jałowe krople nawilżające i ponów próbę delikatnie; gdy nadal nie możesz jej zdjąć albo oko boli, skontaktuj się z okulistą. CDC zaleca zdjąć soczewki przy dyskomforcie i skontaktować się ze specjalistą. Zalecenia CDC dotyczące zapobiegania zakażeniom
Po zdjęciu soczewki wielorazowej postępuj zgodnie z jej instrukcją pielęgnacji i nie zakładaj jej ponownie, jeśli oko jest podrażnione. Soczewkę jednodniową wyrzuć. Przy bólu lub zaburzeniach widzenia odłóż kolejną parę i najpierw oceń stan oka ze specjalistą.
Ból i światłowstręt po nocy z soczewkami wymagają pilnej reakcji
Samo lekkie uczucie suchości może ustąpić po zdjęciu soczewki, ale pewnych objawów nie należy przeczekiwać. Zakażenie rogówki może rozwijać się szybko, a zwlekanie z oceną okulistyczną zwiększa ryzyko poważnych powikłań. Jeśli pojawi się ból, wyraźne zaczerwienienie albo nagłe pogorszenie widzenia, zdejmij soczewki i pilnie skontaktuj się z okulistą.
| Sytuacja lub objaw | Możliwy skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Po przebudzeniu soczewka jest sucha, ale nie ma bólu ani zaburzeń widzenia | Soczewka może mocniej przylegać do powierzchni oka | Umyj i osusz ręce, użyj jałowych kropli nawilżających i zdejmij ją delikatnie. |
| Soczewki nie da się łatwo zdjąć lub oko pozostaje podrażnione | Możliwe jest podrażnienie albo problem wymagający oceny specjalisty | Nie szarp soczewki; jeśli problem nie ustępuje, skontaktuj się z okulistą. |
| Ból, narastające zaczerwienienie, światłowstręt, wydzielina lub nagłe zamglenie widzenia | Możliwe poważne zakażenie lub uszkodzenie powierzchni oka | Zdejmij soczewki i pilnie skontaktuj się z okulistą. |
CDC wymienia ból, światłowstręt, nagłe zamglenie widzenia, łzawienie i wydzielinę jako możliwe objawy mikrobiologicznego zapalenia rogówki. Nie zakładaj ponownie soczewek do czasu konsultacji, jeśli występuje któryś z tych sygnałów. Informacje CDC o przyczynach i objawach zakażeń
Najprostszy sposób, by nie zasnąć w soczewkach
Jeśli zdarza Ci się przysnąć po powrocie do domu, przygotuj przy łóżku etui, świeży płyn do soczewek wielorazowych i okulary. Jednodniowe soczewki wyrzuca się po użyciu, a wielorazowe czyści i przechowuje zgodnie z instrukcją producenta; nie używaj do tego wody z kranu.
Przy częstych nocnych dyżurach, podróżach lub nieregularnym rytmie snu omów z optometrystą albo okulistą, czy istnieje odpowiedni dla Ciebie tryb noszenia. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani optometrysty; przed zmianą sposobu używania soczewek skonsultuj się ze specjalistą.