Po całym dniu zdejmujesz soczewki, a na ich powierzchni zostaje osad albo drobinka, która drażni oko. Soczewek wielokrotnego użytku zwykle nie wystarczy tylko zostawić na noc w płynie, choć dokładny sposób pielęgnacji zależy od rodzaju soczewek i systemu dezynfekcji.

Czyste soczewki wymagają świeżego płynu i metody dopasowanej do ich rodzaju
- Miękkie soczewki wielokrotnego użytku czyść i płucz preparatem przeznaczonym do ich pielęgnacji.
- Woda i ślina nie nadają się do płukania ani przechowywania soczewek.
- Sól fizjologiczna może służyć do płukania, ale nie dezynfekuje soczewek.
- Płyn z nadtlenkiem wodoru wymaga specjalnego pojemnika i pełnego czasu neutralizacji wskazanego na etykiecie.
- Ból, zaczerwienienie lub zamglone widzenie to sygnał, by zdjąć soczewki i skontaktować się ze specjalistą.
Przy soczewkach wielokrotnego użytku pocieranie usuwa osad przed dezynfekcją
Wieczorem liczy się kolejność: najpierw czyste ręce, potem zdjęcie soczewki i pielęgnacja zgodna z instrukcją płynu. Delikatne pocieranie soczewki opuszką palca w zagłębieniu dłoni pomaga usunąć osad i drobne zanieczyszczenia, których samo moczenie może nie zlikwidować.
Przy płynie wielofunkcyjnym zdejmij jedną soczewkę, umieść ją na czystej, suchej dłoni, nanieś świeży preparat i delikatnie pocieraj obie strony zgodnie z etykietą. Potem dokładnie ją opłucz tym samym płynem i włóż do czystego pojemnika z nową porcją roztworu. Powtórz czynności z drugą soczewką. Szczegółowe wskazówki dotyczące pielęgnacji soczewek miękkich podaje CDC.
Nie dolewaj świeżego płynu do pozostałości po poprzednim użyciu i nie używaj ponownie roztworu z pojemnika. Takie „uzupełnianie” osłabia działanie dezynfekujące. Prawdę mówiąc, to właśnie pośpiech przy wieczornym odkładaniu soczewek najłatwiej zamienia prostą rutynę w niedokładną.
Sól fizjologiczna płucze, ale nie zastępuje płynu dezynfekującego
Przezroczysty płyn w ampułce może wyglądać jak preparat do każdej czynności, ale sól fizjologiczna nie dezynfekuje soczewek. Może być używana do płukania, jeśli dopuszcza to instrukcja systemu pielęgnacji, jednak nie zastąpi środka przeznaczonego do czyszczenia i dezynfekcji. Rozróżnienie to potwierdza FDA.
Podobnie nie używaj wody z kranu, butelkowanej ani domowej mieszanki soli. Woda może zanieczyścić soczewkę drobnoustrojami, a także zmienić jej kształt. Jeśli soczewka miała kontakt z wodą, zdejmij ją; dalsze postępowanie zależy od tego, czy jest jednodniowa, czy wielokrotnego użytku, oraz od instrukcji jej producenta i płynu.
Płyn nadtlenkowy jest skuteczny tylko po pełnej neutralizacji
Systemy z nadtlenkiem wodoru dezynfekują soczewki, ale przed założeniem roztwór musi przejść neutralizację. Nie wolno wkraplać nadtlenku bezpośrednio do oka, a zwykły pojemnik może nie zneutralizować go prawidłowo. Używaj wyłącznie pojemnika dołączonego do konkretnego systemu i przestrzegaj czasu z etykiety. Informacje o ryzyku przedwczesnego założenia soczewek i właściwym pojemniku przedstawia Amerykańska Akademia Okulistyki.
Jeśli soczewka szczypie po wyjęciu z systemu nadtlenkowego, nie zakładaj jej ponownie. Zdejmij ją, przepłucz oko sterylnym roztworem odpowiednim do oczu, jeśli jest dostępny, i sprawdź instrukcję preparatu. Gdy ból, zaczerwienienie albo zaburzenia widzenia się utrzymują, skontaktuj się pilnie z okulistą.
Objaw po czyszczeniu podpowiada, czy przerwać noszenie soczewek
Nie każdy dyskomfort oznacza infekcję, ale nie należy go maskować kolejną próbą założenia soczewki. Poniższe rozróżnienie pomaga zdecydować, co zrobić od razu.
| Sytuacja lub objaw | Możliwa przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Soczewka szczypie po użyciu płynu nadtlenkowego | Roztwór mógł nie zostać w pełni zneutralizowany | Zdejmij soczewkę i skontroluj instrukcję oraz użyty pojemnik |
| Soczewka dotknęła wody | Ryzyko zanieczyszczenia albo zmiany kształtu soczewki | Zdejmij ją; soczewkę jednodniową wyrzuć, a wielokrotnego użytku oczyść i zdezynfekuj zgodnie z instrukcją przed ponownym użyciem |
| Oko jest czerwone, boli lub widzenie staje się zamglone | Możliwe podrażnienie albo problem wymagający oceny specjalisty | Przerwij noszenie soczewek i skontaktuj się z okulistą |
| W pojemniku została stara porcja płynu | Roztwór był używany lub został zmieszany ze świeżym | Wylej go i napełnij pojemnik nowym preparatem |
Soczewki jednodniowe po zdjęciu wyrzuć, nawet jeśli wyglądają na czyste. Nie przechowuj ich na noc z myślą o ponownym założeniu. Przy soczewkach wielokrotnego użytku trzymaj się ich harmonogramu wymiany; czyszczenie nie przedłuża czasu użytkowania wyznaczonego przez producenta.
Po zdjęciu soczewek zadbaj też o pojemnik i własne oczy
Po wyjęciu soczewek wylej zużyty płyn. Pojemnik wypłucz świeżym preparatem do soczewek, nie wodą, a następnie pozostaw do wyschnięcia zgodnie z instrukcją jego producenta. Przed dotknięciem soczewek umyj i dokładnie osusz ręce; resztki mydła, kremu czy włókna z ręcznika mogą podrażnić oko.
Uważam, że przy pielęgnacji soczewek bezpieczniej trzymać się instrukcji konkretnego produktu niż polegać na uniwersalnej poradzie z internetu. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady okulisty ani optometrysty; przy bólu, zaczerwienieniu, światłowstręcie lub pogorszeniu widzenia zdejmij soczewki i skonsultuj się ze specjalistą.